Merit Vessies (1993) handelt in woorden, theater en geluid, en is als schrijver per verhaal op zoek naar wat de beste vorm van vertellen is. In 2019 studeerde zij af aan de opleiding Creative Writing aan ArtEZ Arnhem met de poëtische taalconstructie 'De verleiding om af te dalen'. Eerder werk van haar hand verscheen onder andere op Hard//hoofd, in Op Ruwe Planken en tijdens Nieuwe Types Festival. Inmiddels studeert ze dramaturgie aan de Universiteit Utrecht, en is ze werkzaam als regisseur/regieassistent, zelfstandig schrijver/audiomaker, en als redacteur en columnist bij First Person Magazine. (Voor meer informatie, bezoek www.meritvessies.nl)

Merit Vessies (1993) deals in words, theatre and sound. As a writer she’s always looking for the best ways in which to tell a story. In 2019 she graduated from Creative Writing at ArtEZ Arnhem with the poetic literary construction 'De verleiding om af te dalen'. Previous works of hers were shown at Nieuwe Types Festival, published on Hard//Hoofd and in Op Ruwe Planken. Now she’s studying dramaturgy at Utrecht University, and working as a director/director’s assistant, an independent writer/audio-creator and editor and columnist at First Person Magazine. (For more information, visit www.meritvessies.nl)

‘WE JUST WANT TO SEE YOU DANCE’

 

 

Met trage, voorzichtige passen loopt Damon (Ryan Jamaal Swain) naar de audio-installatie. In beide handen houdt hij een cassettebandje vast, nog in het bijbehorende hoesje. Hij ademt zichtbaar, en rolt zijn schouders. Helena St. Rogers – docent en een van de drie juryleden die in de ruimte aanwezig zijn - volgt hem met haar ogen. 

            Bij de installatie staand, haalt Damon zacht de casette uit het hoesje. Op de tape staat: ‘Whitney!’ met daarnaast een klein, rood hartje. Hij laadt de tape in het systeem, en drukt op play. Even sluit hij zijn ogen en laat hij zijn handen op de kast rusten. De onmiskenbare eerste maten van Whitney Houstons I wanna dance with somebodyklinken door de auditieruimte –en Damon begint te dansen. 

 

Zo begint de dansauditie van Damon in de eerste aflevering van de serie Pose. De serie speelt zich af in de jaren tachtig in New York City, en focust op de ballroomcultuur in die tijd. In een interview zegt Mj Rodriguez, die moeder Blanca speelt in Pose, het volgende over die ballroomcultuur:‘It’s a place a lot of LGBT-community members go to. They find refuge, they find comfort, they get to be who they truly want to be. They just get to live their lives completely and find the people that they feel most comfortable with, that raise them, that lift them up in ways that they’ve never felt before.’

De eerste keer – en eigenlijk iedere keer sindsdien – dat ik zag hoe Damon danste, steeds vrijer, steeds gelukkiger, en hoe hij uiteindelijk tot stilstand komt en door St. Rogers zacht omhelsd wordt, zat ik stilletjes mee te huilen. Wanneer een scène of een personage me op deze manier aangrijpt, probeer ik daar vaak zo snel mogelijk zo veel mogelijk over te weten te komen. Ik wil begrijpen wat die connectie tussen mij en het fictieve element precies is.

            Damon is door zijn biologische familie uit huis gezet en verstoten vanwege zijn homoseksualiteit. Hij wordt van de straten van New York City gered door Blanca, moeder van het huis Evangelista, die hem introduceert aan de ballroomcultuur. Als jongen die droomt van dansen, kan hij zich daarbinnen uitleven. Uiteindelijk weet Blanca ook een auditie voor Damon te regelen op de dansschool van zijn dromen, door in gesprek te gaan met docent Helena St. Rogers. 

            Tijdens de auditie kent de kijker deze docent al; Blanca heeft haar er eerder in de aflevering van weten te overtuigen Damon een kans te geven. Gedurende de auditie zelf is in verschillende shots te zien hoe positief ze op zijn bewegingen en zijn schaamteloze plezier reageert. Hij wordt gezien. In het artikel The best thing on TV this year was: ‘Pose’schrijft Taylor Hosking: ‘As [Damon] flies around the room, freely and gorgeously, he is seen, though the society he lives in wishes to erase him’. Dit beschrijft naar mijn idee precies waar Poseover gaat; het tonen van een (op z’n zachtst gezegd) onderbelichte gemeenschap, vol leven, dromen en worstelingen. 

            Het is wellicht geen verassing dat Poseeen serie uit het brein van Ryan Murphy is (maker van onder andere Popular, Nip/Tuck, Glee, Scream Queens, Feud, American Horror Story, American Crime Story en het deze herfst uitgekomenThe Politician). Actrice Sarah Paulson, die in meerdere Murphy-series een plek heeft gevonden, zegt in een achter-de-schermen-interview van American Horror Story: Coven letterlijk: ‘Ryan loves an underdog’. Die liefde voor underdogs blijkt in Posezowel uit de manier waarop deze subcultuur wordt getoond en de bijbehorende worstelingen aan de kaak worden gesteld, als uit de manier waarop de underdogs binnen de underground ballroomcultuur worden neergezet.

            Damon is bij uitstek een underdog in de maatschappij waarin hij leeft; het is dan ook geen wonder dat hij perfect in het huis van Blanca past, en dat ze samen steeds meer een familie vormen, samen met onder andere de personages Angel (Indya Moore) en Lil Papi (Angel Bismark Curiel). En wanneer ik een underdog zie, wil ik eigenlijk alleen maar dat die underdog wint. Gevoelsmatig is dat wat er tijdens de dansauditie gebeurd; Damon wint. Hij wordt gezien. Hij heeft een plek gevonden waarin hij zo vrij kan zijn als hij wil, en waar hij, voor simpelweg zijn wie hij is, gewaardeerd wordt. 

            Het magische aan deze scène is volgens mij dat dit nooit expliciet wordt gemaakt; niemand rept hier met een woord over. Alles zit in het spel van de acteurs, en in de blik van de kijker. Ik kan opzoeken wat ik wil over de ervaringen van de mensen die aan de scène hebben meegewerkt, over de thematiek van Murphy, over de geschiedenis van de ballroomcultuur – uiteindelijk zie ik nog steeds een jongen die eindelijk zichzelf toont en gezien wordt, geaccepteerd wordt, volledig en voor het eerst. Dat is wat in deze scène tot een hoogtepunt wordt gebracht. 

            Na afloop staat Damon uit te hijgen tegen de barre, zijn rug richting de jury. Helena staat op en loopt rustig naar hem toe. Ze legt een hand tussen zijn schouderbladen tot hij zich omdraait. Dan legt ze, met tranen in haar ogen en eenglimlach, diezelfde hand op zijn wang. Ze slaat haar armen om hem heen, ze omhelzen elkaar en Damon begint te huilen. De camera zoomt langzaam wat uit. Het beeld wordt zwart.